Monday, October 14, 2019

योग परिचय : भाग १ : योगसिद्धांत


  • योगश्चित्त वृत्ती निरोधः = योग म्हणजे चित्ताच्या वृत्तीचा निरोध होय. 

  • प्रश्न : अंतःकरणाचे घटक किती व कोणते ? 
  • उत्तर : अंतःकरणाचे चार घटक आहेत. १ ) चित्त, २ ) मन, ३ ) बुद्धी , ४ ) अहंकार 

  • प्रश्न : चित्ताचे तीन गुण कोणते ?
  • उत्तर : १ ) सत्व , २ ) रज , ३ ) तम

  • योग म्हणजे काय ? 
  • उत्तर : चित्तात अव्याहतपणे चालणाऱ्या  सात्विक,राजसिक व तामसिक वृत्तीचा निरोध करणे म्हणजे योग होय. 

  • निरोध म्हणजे काय ?
  • उत्तर : विचारांची मालिका खंडित करणे म्हणजे निरोध होय. 

  •  चित्तवृत्ती निरोधाची अवस्था म्हणजे काय ?
  • उत्तर : मनावरील  संस्कार,बुद्धी, अहं सर्व काही विलय पावणे व निखळ , निर्मळ , आत्मिक आनंद मिळण्याची  अवस्था .

  • योग शब्दाची उत्पत्ती कशापासून झाली ?
  • उत्तर : 'युज' या  संस्कृत धातूपासून.

  • युज या शब्दाचा अर्थ लिहा .
  • उत्तर : जोडणे, एकत्र आणणे , मिलन घडवून  आणणे.

  • योगशास्त्राचे ध्येय कोणते ?
  • उत्तर : आत्मा व परमात्मा यांचे मिलन घडवून आणणे व मनुष्यत्वापासून देवत्वापर्यंतचा घडवणे . 

  • योगशास्त्राचे दुसरे नाव काय ?
  • उत्तर : भारतीय मानसशास्त्र

  • मनोकायिक आजार किती टक्के आहेत असे  वैद्यकशास्त्र सांगते ?
  • उत्तर : ९० ते ९५ % 

  • २१ व्या शतकात बहुतांश मृत्यू कशामुळे होऊ शकतात असे भाकीत जागतिक आरोग्य संघटनेने  मांडले आहे ?
  • उत्तर : मनोकायिक आजारांमुळे 

  • मानसिक ताणतणावाच्या युगात योगशास्त्राचा आधार का महत्त्वाचा ठरत आहे ?
  • उत्तर : १ ) आसन ,  प्राणायाम, ध्यानाच्या अभ्यासाने मानवाला सर्वांगीण  येतो.                                                     २ ) अपार सुख  शांती,समाधान , निरामय शरीर यांची फार मोठी उपलब्धी होते.                                       ३ ) शारीरिक , मानसिक , बौद्धिक क्षमतांचा चांगला विकास होतो.                                                         ४ ) एका समग्र व्यक्तिमत्त्वाची जडणघडण होते.  

1 comment: